Võ sư Hồ Ngạnh

 Cố võ sư Hồ Ngạnh

vài mẩu chuyện về võ sư hồ ngạnh (March 15, 2009)

vài mẩu chuyện về võ sư hồ ngạnh (bình định)

Mẩu chuyện 1 :

Biết đã vào thế hiểm, Dư Đành đành nhắm mắt chờ đường roi sát thủ. Thế nhưng, sau khi tiếng roi vun vút cất lên, Dư Đành thở phào choàng tỉnh bởi đường roi vừa chạm áo thì đối thủ đã thu về không đánh nữa.

Võ Việt Nam khởi nguồn từ võ trận, bởi suốt 4.000 nghìn năm đất nước bao phen phải gồng mình chống giặc ngoại xâm. Cho đến ngày nay, giữa bộn bề lo toan của cuộc mưu sinh, tinh thần thượng võ vẫn có đất để phát dương quảng đại.

Trên đây là đôi dòng phác họa về người được mệnh danh là “Đệ nhất roi Hồ Ngạnh” mà chúng tôi kể cùng độc giả (ở phía dưới)…

Tuy nhiên, đó cũng chỉ là một (và đầu tiên) trong số vô vàn những “huyền thoại” mà chúng tôi sẽ kể tiếp với độc giả, để cùng hiểu thêm về truyền thống võ học của dân tộc Việt Nam.

Và nữa, trên bầu trời võ thuật rộng lớn ấy, có những cao thủ như tinh tú rực rỡ và các cao nhân “ngọa Hổ tàng Long”. Nhưng ai mới xứng đáng là đệ nhất cao thủ?

So với những cao thủ bây giờ thì họ đã là những bậc tiền bối, công phu đã danh trấn thiên hạ bấy lâu. Sống dưới chế độ thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, quãng thời gian mà tinh thần thượng võ bị triệt tiêu tới mức tối đa (phòng ngừa phản kháng), họ đã là cầu nối, đã bôn ba khắp nơi để tầm sư, rèn võ, cứu rỗi cả nền võ thuật Việt Nam trong buổi suy tàn.

Dù đến giờ, đa phần đã thành người thiên cổ nhưng tài đức của họ thì vẫn là tiếng thơm để hậu bối noi theo…

Đệ nhất roi Hồ Ngạnh và hai lần đánh cướp Dư Đành

Luận về võ công, không thể không nhắc đến đất võ Bình Định, cụ thể hơn là những địa danh như Thuận Truyền, An Vinh, An Thái. Đến giờ, tại nơi nghĩa quân Tây Sơn dấy binh đánh đuổi quân thù ấy vẫn còn truyền tụng những câu tục ngữ nói về tinh thần thượng võ của những địa danh này. “Roi Thuận Truyền, quyền An Thái” hay “Trai An Thái, gái An Vinh”…

Thôn Thuận Truyền nằm ở xã Bình Thuận, thôn An Vinh thuộc xã Bình An (quận Bình Khê), An Thái thuộc xã Nhơn Phúc huyện An Nhơn, giờ vẫn tồn tại rất nhiều những lò võ nức tiếng xa gần. Trong làng roi Thuận Truyền, không ai không biết tên tuổi lẫy lừng của võ sư Hồ Ngạnh.

Hồ Ngạnh tên thật là Hồ Nhu, ông sinh năm 1891, mất năm 1976, nguyên quán thôn Háo Ngãi, xã Bình An, sinh sống tại thôn Thuận Truyền, Bình Thuận. Cha ông là Đốc Năm (Hồ Đức Phổ), một võ quan của triều đình Huế, mẹ ông bà Lê Thị Huỳnh Hà, cũng là một người nức tiếng giỏi võ trong vùng.

Ngay từ nhỏ, Hồ Ngạnh đã được cha mẹ truyền dạy võ công. Lớn lên, ông được gia đình gửi vào lò võ của cao sư Ba Đề, tiếp đến là Đội Sẻ, Hồ Khiêm, toàn những người nổi tiếng. Bởi thế, từ những đường roi của các cao nhân như Ba Đề, Hồ Khiêm kết hợp với nội công học được từ thầy Đội Sẻ đã tạo ra một Hồ Ngạch với những đường côn biến hoá, sâu hiểm khôn lường. Theo sự truyền tụng của giới võ lâm khi ấy, đường roi của Hồ Ngạnh là tuyệt kỹ vô song.

Dân Bình Định đến giờ vẫn truyền tụng nhiều câu chuyện Hồ Ngạnh bị các cao thủ khiêu chiến, thậm chí cả “đánh úp” hết sức lạ lùng. Các cao nhân thử tài với Hồ Ngạnh thì nhiều lắm, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là những trận thư hùng với lực sĩ Dư Đành.

Dư Đành là tướng cướp, về võ công thì đến cả quân lính triều đình khi nghe thấy tên cũng đã hồn xiêu phách tán. Tung hoành khắp vùng không có đối thủ, nghe tiếng Hồ Ngạnh, Dư Đành nhiều lần gửi lời khiêu chiến. Chối từ mãi không được, sau cùng Hồ Ngạch cũng phải nhận lời thách đấu. Lần ấy, Dư Đành đem lũ lâu la về tận Thuận Truyền và hống hách đưa ra điều kiện, nếu Hồ Ngạnh đấu thua thì phải gia nhập đảng cướp của y.

Vậy là, tại bãi vắng ngay sát thôn Thuận Truyền đêm ấy, một mình Hồ Ngạnh đã đánh bại cả chục tên đệ tử của Dư Đành, vốn đều là những cao thủ võ lâm. Khi đám tay chân mỗi tên nằm một góc thì Dư Đành xuất hiện. Phải nói thêm rằng, Dư Đành có sức mạnh chẳng ai sánh kịp. Đã có lần, để diễu võ dương oai, một tay y đã cắp cả một con nghé hệt như người ta nhẹ nhàng bồng trên tay đứa trẻ.

Với thanh đao sáng loáng trên tay, vừa xuất hiện là Dư Đành tung đòn tới tấp. Thế nhưng, với đường roi thượng thừa của mình, Hồ Ngạnh cũng chẳng hề nao núng. Đánh mãi mà vẫn không tìm được kẽ hở để “ăn sống nuốt tươi” đối phương, Dư Đành thấy máu nóng dồn lên mặt. Và khi ấy, Hồ Ngạnh mới ra đòn tuyệt kỹ…

Tránh đòn truy hồn của đối phương, ông nhẹ nhàng tung người đá văng thanh đao cắm xuống đất, đồng thời xoay người giở đòn đánh nghịch. Biết đã vào thế hiểm, tiến thoái lưỡng nan, Dư Đành đành nhắm mắt chờ đường roi sát thủ. Thế nhưng, sau khi tiếng roi vun vút cất lên, Dư Đành đã thở phào choàng tỉnh bởi đường roi vừa chạm áo thì đối thủ đã thu về không đánh nữa.

Trận thư hùng ấy, dù đã nợ Hồ Ngạnh một mạng nhưng Dư Đành vẫn không phục. Y rắp tâm kiếm cơ hội trả thù. Bởi thế, một chiều, đang mải mê với những chiêu thức võ thuật thì Hồ Ngạnh được mọi người báo tin, không biết ai đã đến nương sắn nhà mình và nhổ hết sắn đóng vào những giỏ lớn. Điều lạ lùng là tất cả số sắn đó, kẻ trộm không lấy mang đi mà vẫn để nguyên trên rẫy.

Hồ Ngạnh đâu biết rằng, đó là một âm mưu của Dư Đành. Ra rẫy, thấy sắn bị nhổ, chẳng còn cách nào khác, Hồ Ngạnh đành phải quẩy những sọt sắn trĩu nặng ấy về. Vừa đi được một đoạn thì từ bụi cây bên đường, Dư Đành vọt ra với chiếc bắp cày trên tay. Chẳng nói chẳng rằng, y tung luôn một đường sát thủ.

Nghe tiếng gió, Hồ Ngạnh vội thụt xuống, đường cày vụt qua đầu, văng thẳng vào cây bồ lời làm thân cây gẫy gập. Lợi dụng luôn cú đánh hụt ấy, Hồ Ngạnh tức tốc áp sát, nhanh như chớp, chụp luôn tay Dư Đành rồi sử dụng thế lạc côn, không những hoá giải mà còn biến sức đối phương thành lực của mình, hất thẳng Dư Đành xuống bụi tre gần đó. Mắc kẹt giữa đám tre gai góc, lúc ấy, Dư Đành mới khẩn khoản xin tha và hứa từ đó không bao giờ dám về làng Thuận Truyền quậy phá nữa.

Đệ nhất côn thư hùng đệ nhất quyền

Năm 1924, làng võ Bình Định xuất hiện thêm một dòng võ mới đó là quyền Tàu. Người sáng lập ra dòng võ này là Tàu Sáu, tên thật là Diệp Trường Phát, sinh năm 1896 tại An Thái. Tuy là người Trung Quốc nhưng gia đình Diệp Trường Phát sinh sống ở An Thái đã được mấy đời.

Hấp thụ tinh thần thượng võ từ An Thái, 13 tuổi, Diệp Trường Phát được gia đình gửi về Trung Quốc để học võ từ các cao sức của Thiếu lâm Bắc phái. Sau 15 năm thụ giáo tại cố hương, 28 tuổi, Diệp Trường Phát trở lại An Thái mở lò dạy quyền Tàu.

Đến giờ, dân làng An Thái vẫn truyền tai nhau chuyện thi tài giữa Sáu Tàu và đệ nhất roi Hồ Ngạnh. Bởi đó là cuộc thí võ kết bạn nên hai bên đã giao ước không gây thương tích, chỉ dùng mực ghi dấu trên y phục đối phương. Trước sự chứng kiến của nhiều môn đồ, hai ông giao kèo lấy một tuần nhang là một hiệp đấu.

Sau hiệp đấu quyền, khán giả đếm được những vết mực trên áo hai người là như nhau, tuy thế, Hồ Ngạnh vẫn chắp tay bái phục Tàu Sáu, thừa nhận mình kém hơn một bậc. Khán giả hết sức ngạc nhiên.

Khi ấy, Hồ Ngạnh mới giải thích, các vết mực Tàu Sáu lưu trên y phục mình có phần nhạt hơn. Điều đó chứng tỏ rằng, đường quyền thế cước của Tàu Sáu đã ở mức thượng thừa. Bởi vậy nên ông mới có thể vận hành công lực như ý muốn nên đòn ra mới nhẹ nhàng, dấu mực mới nhạt. Nếu cũng những quyền thế ấy, thi triển hết 12 thành công lực thì sức mạnh sẽ rất kinh hoàng, có thể lấy mạng người trong chớp mắt.

Về côn, tuyệt kỹ của Hồ Ngạnh, hai bên cũng quần thảo kinh hồn. Người xem chỉ thấy tiếng gậy va vào nhau chan chát còn bóng người thì lấp loá, mờ ảo. Sau tuần nhang, Tàu Sáu thấy trên người mình nhiều vết mực hơn. Trước đông đảo mọi người, ông đã chắp tay bái phục: “Đoản côn ở Thuận Truyền chỉ có Hồ Ngạnh làm chủ!”.

Mẩu chuyện 2 :

Hồ Ngạnh con người của giai thoại (võ sư Lâm Bằng Hữu)

Trong số những danh tài võ thuật Bình Định , Hồ Ngạnh là cái tên đầy “ma lực” , những câu chuyện về ông luôn có sức cuốn hút mạnh mẽ , và đã trở thành những giai thoại võ lâm nổi tiếng trong suốt gần nữa thế kỷ qua.

TỪ CHUYỆN HỌC…

Theo tác giả Nguyễn Văn Hùng ( ghi theo lời kể của các đệ tử môn phái đăng trong tập ” Võ thuật cổ truyền Bình Định” của võ sư Ðinh vãn Tuấn ) thì Hồ Ngạnh tên thật là Hồ Nhu , sinh năm 1891 tại Thuận Truyền – một làng nhỏ thuộc xã Bình Tây , huyện Tây Sơn (Bình Khê củ ), tỉnh Bình định. Từ thuở nhỏ , ông đã được mẹ truyền dạy võ nghệ, sau đó còn học với nhiều thầy võ danh tiếng như Ông Ðội Sê, ông Bầu Đề . Nhưng sở học chính , đặc biệt là những đường ” roi chiến, roi thế ” lại được thọ truyền bởi một danh sư lang bạt kỳ hồ , có hành tung vô cùng bí mật.

Vị danh sư này trên đường xuôi ngược khi đi ngang qua Thuận Truyền nghe tiếng Hồ Ngạnh là tay khí khái , giỏi võ , ông đã tìm gặp rồi cảm mến và quyết định lưu lại Thuận Truyền “bắt ” Hồ Ngạnh làm đệ tử để truyền nghề.

Ban ngày , vị danh sư ấy luôn luôn giấu mình trong lẫm lúa, không tiếp xúc , trò chuyện với bất cứ ai, cũng không hề hé răng tiết lộ tông tích của mình , chỉ đêm khuya mới ra gò luyện võ cho Hồ Ngạnh . Một thời gian sau , khi thấy “ngón nghề ” của Hồ Ngạnh đã tinh thông , ông cáo biệt ra đi rồi biệt vô âm tín…

…ĐẾN CHUYỆN HÀNH

Nếu chuyện học võ của Hồ Ngạnh ly kỳ như … truyện , thì chuyện hành võ của ông lại nhiều oan khiên , trúc trắc khiến cho tên tuổi lừng lẫy mà co lúc phải gánh chịu bao nổi đắng cay.

Một lần , Hồ Ngạnh vì ham vui theo chân một nhóm bạn vào Phú Yên chơi. Không ngờ nhóm bạn này đã có chủ tâm cướp một nhà giàu ở đó ( theo kiểu ” túng làm càn” chứ không phải phường cướp bóc chuyên nghiệp), nhưng không tin tưởng mấy ” tay nghề” của nhóm nên ” dụ” Hồ Ngạnh đi theo để ” rủi có gì ” không lẻ Hồ Ngạnh khoanh tay đứng nhìn anh em chết. Đúng như vậy ! Khi “hành sự “, nhóm “cướp nghiệp dư ” này đụng phải chủ nhà là một tay côn tầm cở , và cả bọn bị đánh tả tơi , máu me bê bết . Lại thêm bị động , mõ làng khua vang, tráng đinh hò hét kéo tới. Trước tình thế bấn loạn đó, Hồ Ngạnh không còn sự lực chọn nào khác, ông nhổ vội cây trụ hàng rào làm côn xông vào với ý định đánh cản đường cho các bạn chạy , nhưng vì chủ nhà đánh quá riết, toàn bằng những đường côn trí mạng , nên ông cũng phải dốc hết sức giáng trả . Và rồi , thảm họa đã xãy ra …

Vụ này khiến Hồ Ngạnh phải vướng vào pháp luật , bị dân chúng biêu riếu , đồn đãi là ” kẻ ăn cướp giết người ” . Sau đó , nhờ nhiều người biết chuyện , tích cực thanh minh, ông mới được giải oan , và hành động xả thân vì bạn của ông mới được nhìn nhận dưới khía cạnh cái Dũng của con nhà võ.

VÀ NHỮNG CUỘC THỬ TÀI

Chuyện thử tài của Hồ Ngạnh thì nhiều vô kể , luôn bị các hảo thủ rình rập , thử thách để mong “kiếm chút danh” . Song hầu hết đều diễn ra một cách lén lút , không mấy mã thượng . Chỉ có hai cuộc thử tài dưới đây được coi là “danh chánh ngôn thuận “.

Cuộc thử tài thứ nhất diễn ra vào khoảng giữa thập niên 30. Đó là thời điểm roi Hồ Ngạnh ở Thuận Truyền vang dội khắp nơi, và đồng thời cũng là lúc tay quyền Tàu Sàu ( tức cụ Diệp Trường Phát) ở An Thái rền vang mọi nẻo. Thế là …”võ kỳ thanh ,kiếm bất kỳ tài” . Vào một đêm trăng sáng , Hồ Ngạnh một mình vượt đồng tìm đến nhà Tàu Sáu “thăm chơi cho biết thực hư” . Sau một tuần trà đàm đạo võ lý , cả hai ông đều tỏ ra khâm phục nhau. Nhưng , giữa Thuyết và Hành là một khoảng cách xa. Hai ông quyết định “so tay” côn quyền. Và trận đấu giữa hai đại danh thủ này đã diễn ra hết sức ngoạn mục trong suốt gần nữa giờ liền ,trước sự chứng kiến của dân làng An Thái . Kết cuộc, Hồ Ngạnh thắng Tàu Sáu về côn nhưng thua về quyền . Ông Tàu Sáu đã viết tặng Hồ Ngạnh câu “Đoản côn Thuận Truyền duy nhất hữu”. Ông Hồ Ngạnh cũng viết tặng lại ông Tàu Sáu câu: ” Thủ vũ An Thái ngã vô song” (có nghĩa là: đoản côn Thuận Truyền chỉ có một tay – tay quyền An Thái cũng không hai).

Cuộc thử tài thứ hai diễn ra tại Huế , lúc Hồ Ngạnh được triều đình triệu về kinh đô dạy võ, với đối thủ là Trịnh Hùng Trí – một cao thủ từng đạt danh hiệu “Vô địch võ lâm” trưởng một nhóm sơn đông mãi võ từ Trung Quốc sang. Trận đấu này do một ông Hoàng vốn là học trò Hồ Ngạnh thay mặt hoàng gia đứng ra tổ chức với ý đồ qua đó ” học lóm” những tuyệt chiêu của Hồ Ngạnh.

Cuộc tỉ thí diễn ra đầy kịch tính . Lúc đầu phần thắng nghiêng về phía Trịnh Hùng Trí , nhưng cuối cùng bằng một đòn gia truyền gọi là “Trí hoặc” , Hồ Ngạnh đã khiến cho Trịnh Hùng Trí phải bái phục tuyên bố :” Hồ Ngạnh danh bất hư truyền”.

Cũng với ý đồ “học lóm ” như trên , mà có câu chuyện thuộc vào loại “nghi án võ lâm” dưới đây:

Chuyện kể: Hồ Ngạnh cá người con trai tính tình nóng nảy , bộp chộp nên những đòn thế hiểm độc ông giữ lại không dạy , sợ con gây họa. Anh con trai tức lắm . Một đêm nọ , lấy khăn đen bịt mặt giả làm kẻ trộm bò, đang khuya vào mở cổng chuồng , cố tình gây tiếng động. Hồ Ngạnh thức giấc , tung cửa chạy ra bắt trộm . Thế là trúng kế . Anh con trai ra sức tấn công quyết liệt, mong cha mình ra đòn hiểm để học lóm . Hồ Ngạnh vì tuổi cao, không thể đánh day dưa với ” đối thủ trẻ” nầy , buộc lòng phải tung đòn độc thì …”Á, cha ơi!” Hồ ngạnh giật thót người , nhào tới gỡ khăn che mặt nhận ra con mình, nhưng hỡi ôi, đã muộn…

Câu chuyện này,về sau có ngýời lên tiếng phản bác , cho rằng đó là “miệng đời cay nghiệt ” thêu dệt mà nên , chứ thật ra con trai cụ Hồ Ngạnh chết vì một căn bệnh hiểm nghèo. Chúng tôi cũng tin như thế. Song nghĩ rằng ” tác giả sáng tác” ra giai thoại trên , hẳn cũng không có ác ý gì ngoài việc dựa vào tên tuổi và tài năng thuộc hàng kiệt xuất của cụ Hồ Ngạnh ( mà phải vậy thôi, vì nếu dựa vào một nhân vật tầm tầm nào đó thì ai mà tin cho nổi) để nói lên một bi kịch , nhằm cảnh tỉnh, gián tiếp đề cập đến khía cạnh đạo lý trong nghề và cũng là nghiệp võ, nên mới mạo muội ghi ra đây . Chắc là , huơng hồn cụ Hồ Ngạnh cũng không nỡ trách kẻ hậu sinh.

http://blog.yume.vn/xem-blog/vai-mau-chuyen-ve-vo-su-ho-nganh-march-15-2009.tutinit.35ACE4CE.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s